Dolaylı Ar-Ge teşviki 169 milyar 33 milyon TL oldu Ar-Ge faaliyetlerine yönelik toplam vergi teşviki 2024 yılında 105 milyar 977 milyon TL iken 2025 yılında %59,5 artış göstererek 169 milyar 33 milyon TL oldu.
Ar-Ge faaliyetlerine yönelik toplam vergi teşviki 2024 yılında 105 milyar 977 milyon TL iken 2025 yılında %59,5 artış göstererek 169 milyar 33 milyon TL oldu.
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanan girişimler, 86 milyar 105 milyon TL’lik gelir vergisi stopaj teşviki desteğinden faydalandı. Bu vergi desteğini sırasıyla 81 milyar 63 milyon TL’lik kurumlar vergisi, 1 milyar 725 milyon TL’lik gelir vergisi ve 141 milyon TL’lik katma değer vergisi (KDV) desteği izledi.
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinin %50,9’u gelir vergisi stopaj teşvikinden oluşurken %49,1’i kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden oluştu.
Ar-Ge vergi teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 2025 yılında 11 835 oldu. Teşviklerden yararlanmak için beyanname veren girişimler ana faaliyetlere göre incelendiğinde girişimlerin, 6 098’inin bilgi ve iletişim, 2 421’inin imalat sanayi ve bin 627 sinin mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler alanında faaliyet gösterdiği görüldü.
4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon TL olarak gerçekleşti. Söz konusu teşvik tutarının %71,2’sinin bilgi ve iletişim, %14,5’inin imalat ve %5,9’unun ise mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere ait olduğu görüldü.
5746 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge teşvik tutarı ise 39 milyar 561 milyon TL olarak gerçekleşti. Söz konusu teşvik tutarının %72,9’unun imalat, %14,7’sinin bilgi ve iletişim ve %4,1’inin ise finans ve sigorta faaliyetleri sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere ait olduğu görüldü.
2025 yılında gelir ve kurumlar vergisi kapsamında sağlanan Ar-Ge desteğinden yararlanan toplam 7 087 girişimin 5 321’i 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (TGB) kapsamında, bin 766’sı ise 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında destekten yararlanmıştır. Buna göre, yararlanıcı girişimlerin %75,1’i 4691 sayılı Kanun, %24,9’u ise 5746 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge desteğinden yararlanmıştır.
Girişimlerin ekonomik faaliyet alanlarına göre dağılımları incelendiğinde, imalat sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin %82,1’inin 5746 sayılı Kanundan, %17,9’unun ise 4691 sayılı Kanundan yararlandığı görüldü. Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin %84,1’i, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründeki girişimlerin ise %81,1’i 4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi desteğinden yararlandı. Aynı sektörlerde 5746 sayılı Kanun kapsamındaki teşviklerden yararlanan girişimlerin oranları sırasıyla %15,9 ve %18,9 oldu.
2025 yılında girişimler 86 milyar 105 milyon TL gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı. 5746 sayılı kanun kapsamında 3 088 girişim 37 milyar 290 milyon TL gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı. 4691 sayılı kanun kapsamında ise 8 244 girişim 48 milyar 815 milyon TL gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı.
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanan girişimler büyüklük gruplarına göre ele alındığında, 11 bin 835 girişimin %89,5’inin küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) olduğu görüldü. Girişim sayısı bakımından Ar-Ge teşviklerinden yararlanan büyük ölçekli girişimlerin payı %10,5 iken bu girişimler dolaylı Ar-Ge teşviklerinin %61,8’inden yararlandı.
KOBİ’lerin dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanma oranı %38,2 oldu. Büyüklük gruplarına göre incelendiğinde, KOBİ’lere sağlanan 64 milyar 596 milyon TL dolaylı Ar-Ge teşvik miktarının %61,1’inin orta ölçekli, %32,1’inin küçük ölçekli ve %6,8’inin ise mikro ölçekli girişimlere sağlandığı gözlendi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
